علیت در نظام فلسفی کانت
19 بازدید
محل نشر: اندیشه های فلسفی » بهار و تابستان 1384 - شماره 2 » (20 صفحه - از 97 تا 116)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
نظرگاه کانت در باب علیَّت - تقریر اصل علیَّت و اثبات آن - معطوف به مباحثی است که هیوم درباره انکار علیَّت گفته است. کانت با نقد نظریه هیوم سعی می‏کند نظرگاهی جامع و منسجم در باب نحوه پیدایش اصل علیَّت و کاربرد آن در معرفت بشری بپروراند. فهم نظریه کانت درباره علیَّت بر فهم اجزاء دیگر فلسفه او متوقف است. از نظر اغلب مفسران و شارحان کانت، برای فهم نظریه علیَّت در نظام فلسفی کانت باید بخش »استنتاج استعلائی« کتاب نقد عقل محض را فهمید که کار چندان سهل و آسانی نیست. در این مقاله سعی کرده‏ایم با استفاده از شرح و تفسیرهایی که شارحان و مفسران کانت عرضه کرده‏اند، نخست استنتاج استعلایی را - البته تا جایی که با بحث علیَّت در ارتباط است - فهم کنیم و سپس ادله وی بر اثبات علیَّت را در »تشابه دوم« ذیل تحلیل اصول از کتاب نقد عقل محض تحلیل و بررسی کنیم. این نکته نیز قابل توجه است که تفکر کانت در باب علیَّت دوره‏های مختلفی را سپری کرده است، در این مقاله تنها با دوره پس از نقد عقل محض سر و کار داریم. واژگان کلیدی: علیَّت، وحدت استعلایی ادراک نفسانی، ترکیب، توالی ذهنی، توالی عینی، زمان، شهود حسی، مقولات فاهمه
آدرس اینترنتی